اتوماسیون؛ راه نجات یا تهدید صنعت سوسیس و کالباس

سرویس بین‌الملل: با فشار روزافزون بر تولیدکنندگان مواد غذایی برای کاهش هزینه‌ها، جبران کمبود نیروی کار و حفظ کیفیت محصول، فناوری و اتوماسیون به اولویت اول بسیاری از کارخانه‌های فرآورده‌های گوشتی تبدیل شده‌است. اما آیا این تحولات همیشه به نفع کیفیت و مصرف‌کننده تمام می‌شود؟
به گزارش روابط عمومی انجمن صنایع فرآورده‌های گوشتی ایران، در گفت‌وگویی اختصاصی با دکتر جف سیندلار، استاد علوم دامی در دانشگاه ویسکانسین، نگاهی انداخته‌ایم به فرصت‌ها، چالش‌ها و آینده‌ای که فناوری برای این صنعت رقم خواهد زد.
به عنوان یک متخصص باسابقه در حوزه فرآوری گوشت، مهم‌ترین چالش‌های امروز صنعت سوسیس و کالباس را چه می‌دانید؟
اگر بخواهم صادقانه بگویم، ما در حال حاضر با یک «مثلث فشار» روبه‌رو هستیم:
اول، افزایش شدید قیمت مواد اولیه که باعث کاهش حاشیه سود شده؛ دوم، کمبود نیروی انسانی ماهر، به‌ویژه در بخش‌هایی مثل برش، بسته‌بندی و کنترل کیفیت؛ و سوم، الزامات فزاینده در حوزه ایمنی غذایی، که نادیده گرفتن آن می‌تواند به اعتبار یک برند آسیب جدی وارد کند.
کارخانه‌ها برای بقا و رقابت‌پذیری باید یکی از دو راه را انتخاب کنند: یا قیمت نهایی محصول را افزایش دهند، یا با تکیه بر فناوری و نوآوری، هزینه‌ها و خطاها را کاهش دهند.
آیا اتوماسیون واقعاً می‌تواند نیروی انسانی را در این صنعت جایگزین کند؟
در برخی بخش‌ها، بله؛ اما این جایگزینی مطلق نیست. مثلاً امروز خطوط تولیدی داریم که ربات‌ها عملیات برش دقیق لاشه، جدا کردن چربی‌ها، یا حتی بسته‌بندی نهایی را انجام می‌دهند.
اما هدف نهایی تنها حذف نیروی انسانی نیست. فناوری به ما اجازه می‌دهد بهره‌وری را افزایش دهیم، کیفیت را یکنواخت‌تر کنیم و میزان خطای انسانی را کاهش دهیم.
در واقع، نقش انسان‌ها در حال تغییر است؛ از انجام عملیات دستی به نظارت بر ماشین‌آلات و تحلیل داده‌ها.
فناوری چه نقشی در رشد ایمنی غذایی دارد؟
سیستم‌ها به طور خودکار دما، رطوبت، فشار و وضعیت بهداشتی تجهیزات را ثبت می‌کنند.
برای مثال، در مقابله با باکتری لیستریا ( که یکی از نگرانی‌های جدی در فرآورده‌های گوشتی است ) اگر شما داده‌های دقیق و بلادرنگ داشته باشید، می‌توانید خیلی سریع‌تر واکنش نشان دهید.
در واقع، داده‌محور بودن باعث می‌شود کارخانه‌ها از حالت واکنشی به حالت پیشگیرانه منتقل شوند.
به نظر شما، همه کارخانه‌ها از این فناوری‌ها بهره‌مند هستند؟
متأسفانه خیر. هنوز هم بسیاری از کارخانه‌های کوچک و متوسط با چالش‌هایی مانند هزینه بالای سرمایه‌گذاری اولیه یا کمبود آموزش روبه‌رو هستند.
اما خبر خوب این است که راهکارهای مقیاس‌پذیر زیادی در بازار وجود دارد. حتی یک ارتقای کوچک در سیستم پایش می‌تواند تأثیر بزرگی بر کیفیت نهایی بگذارد.
نقش مشاوران و متخصصان بیرونی را در این مسیر چگونه ارزیابی می‌کنید؟
بسیار مهم. حتی یک بازدید چند ساعته از یک مشاور با تجربه یا استاد دانشگاه می‌تواند ضعف‌های پنهان در خط تولید را آشکار کند.
متأسفانه برخی کارخانه‌ها هنوز نسبت به این همکاری‌ها مقاومت دارند. اما در کارخانه‌هایی که فرهنگ یادگیری و بهبود مستمر وجود دارد، همکاری با مشاوران منجر به نتایج شگفت‌انگیز می‌شود.
آینده این صنعت را با ادامه این روند چگونه می‌بینید؟
آینده ترکیبی از انسان، ماشین و داده است. کارخانه‌هایی که امروز روی آموزش کارکنان، به‌روزرسانی تجهیزات، و استفاده از تحلیل داده سرمایه‌گذاری می‌کنند، فردا در بازار جهانی پیشرو خواهند بود.
اتوماسیون فقط یک ابزار است؛ کلید موفقیت، نگرش مدیریت و تمایل به تحول است.